Rol HR bij de medezeggenschap

Hoewel de werkgever formeel het overleg voert met de OR, is in de praktijk vaak ook de HR-manager aanwezig, omdat die inhoudelijke kennis heeft over de regelingen voor het personeel. Vanuit die deskundigenrol kan HR het vertrouwen winnen van beide partijen en hen tot elkaar brengen.

Wat zegt de WOR?

Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) is ‘de ondernemer’ degene die de gesprekspartner van de OR. Bijna altijd is dat de directeur of degene die namens de organisatie de rol van werkgever heeft (‘de bestuurder’). Artikel 23, lid 5 en 6 van de WOR bieden echter wel mogelijkheden voor formele betrokkenheid van de HR-manager. Lid 5 bepaalt dat de bestuurder zich kan laten vervangen ‘door een persoon, die namens de ondernemer overleg voert met de ondernemingsraad’. In lid 6 staat dat de bestuurder zich bij het overleg kan ‘laten bijstaan door in de organisatie werkzame personen’.

Betrokkenheid HR

Als HR-professional kan je op verschillende manieren betrokken worden:

Je neemt niet deel aan het overleg, maar bent actief vanaf de zijlijn. Dit houdt in dat je vooral op aanvraag dingen uitzoekt en informatie aanlevert, maar niet inhoudelijk probeert te sturen.
De bestuurder wijst je aan als zelfstandige overlegpartner van de OR. Zo heb je wel invloed op de onderwerpen en de agenda. Let wel op dat de agenda niet alleen HR-onderwerpen bevat. De OR houdt zich ook bezig met financiële, organisatorische en privacygevoelige zaken.
Je werkt samen met de bestuurder in het overleg met de OR. Jullie formele posities blijven gelijk, maar je kan met je deskundigheid wel je stempel drukken op het overleg en de kwaliteit verbeteren. Je kan verschillende ondersteunende rollen innemen, afhankelijk van de situatie en het moment in de besluitvorming.

Rollen van HR bij de OR

HR kan verschillende rollen innemen bij het overleg met de OR.

Rol van organisator. In deze rol organiseer je de administratieve gang van zaken rond het overleg tussen bestuurder en OR. Ook voer je de besluiten uit van de bestuurder. Je neemt zelf niet deel aan het overleg; de bestuurder en OR regelen dit met elkaar. Je komt alleen in actie als de bestuurder daarom vraagt.
Rol van wegwijzer. In deze rol help je de OR bij het volgen van de juiste procedures als deze van zijn wettelijke rechten gebruik wil maken. Denk aan het adviesrecht en het instemmingsrecht. Ook kun je zorgen dat de OR hiervoor over de juiste informatie beschikt. Het is dan wel nodig dat je de WOR goed kent.
Rol van coördinator. Omdat je veel van de WOR weet, ben je in staat om inhoudelijk toelichting te geven op de procedures voor advies- en instemmingsrecht en houd je overzicht. In deze rol kijk je daarbij ook naar de gezamenlijke belangen: waar vinden partijen elkaar?
Rol van adviseur. De OR moet een zekere behendigheid ontwikkelen om zijn rechten strategisch in te zetten. Hiervoor zijn de juiste vaardigheden belangrijk. Omdat je inzicht hebt in de verschillende belangen, kun je ook gemeenschappelijke doelen onderscheiden en de partijen begeleiden in het proces daarnaartoe. Individuele medewerkers kan je helpen meer eigen regie te nemen.
Rol van mediator. Als het goed is heeft iedereen dezelfde doelen, maar toch kunnen de belangen wel eens uiteenlopen. Soms leidt dat tot een conflict. De oorzaak ligt vaak in onvoldoende bekendheid met de WOR en onervarenheid met medezeggenschapsprocessen (ook bij de bestuurder). Jij kan als mediator optreden en partijen weer op één lijn brengen. Ook kun je conflicten voor zijn, door te zorgen dat de OR vroegtijdig wordt betrokken. Dan is er meer tijd om elkaars standpunten te verkennen en draagvlak te creëren.

Meer weten over dit onderwerp? Lees de checklist Rechten van de OR en PVT.