Checklists
Laatst gewijzigd op: 22 mei 2017
Klokkenluiders

Klokkenluidersregeling

Sinds 1 juli 2016 is de Wet Huis voor Klokkenluiders van kracht. Dit houdt in dat alle organisaties met 50 werknemers of meer een interne meldregeling moeten hebben. Die regeling geeft werknemers de mogelijkheid om melding te maken van (mogelijke) misstanden in uw organisatie. Gebruik deze checklist om te zien waar de meldregeling aan moet voldoen.

Wat is een klokkenluider?

Een klokkenluider is een werknemer of voormalig werknemer die melding doet van het vermoeden van een misstand. Een van de doelen van de Wet Huis voor klokkenluiders is om deze werknemers die een misstand melden te beschermen. Ook beoogt de wet het melden van maatschappelijke misstanden binnen organisaties te verbeteren door onderzoek naar misstanden mogelijk te maken.

Verplichting

Iedere organisatie met minimaal 50 medewerkers moet een interne meldregeling hebben. Let hierbij wel op: het gaat niet alleen om vaste medewerkers. Ook werknemers met een nul-urencontract, uitzendkrachten die meer dan 24 maanden bij de organisatie werken en gedetacheerden bij andere organisaties tellen mee.

Het kan zijn dat er afspraken zijn gemaakt over welke medewerkers ook meetellen, bijvoorbeeld vrijwilligers of uitzendkrachten die er korter werken dan 24 maanden. Controleer dit.

Geen meldregeling

Is er nog geen meldregeling? Ga hier dan mee aan de slag. Bovendien is er, bij gebrek aan een (goede) procedure, een grotere kans dat de klokkenluidende medewerker niet eerst intern zijn melding doet, maar direct met de zaak naar buiten treedt. Als het tot een rechtszaak komt, kunt u zelfs een boete krijgen vanwege het ontbreken van een interne meldregeling.

Vereisten

In artikel 2 van de Wet Huis voor Klokkenluiders staan verschillende inhoudelijke eisen waaraan de meldregeling moet voldoen.

In de procedure moeten in ieder geval de volgende zaken zijn vastgelegd:

  • De manier waarop met de interne melding wordt omgegaan.
  • Een omschrijving van wanneer er sprake is van een vermoeden van een misstand.
  • Bij wie het vermoeden van een misstand kan worden gemeld.
  • De verplichting van de werkgever om de melding vertrouwelijk te behandelen als de werknemer dit vraagt.
  • De mogelijkheid voor de werknemer om een adviseur in vertrouwen te raadplegen over zijn of haar vermoeden van een misstand.

Meldregeling bekend bij uw medewerkers?

In artikel 2 van de Wet Huis voor klokkenluiders is nog een belangrijke verplichting vastgelegd. U dient alle medewerkers een schriftelijke of elektronische opgave te verstrekken van de meldprocedure. U moet daarbij informatie geven over de omstandigheden waaronder een vermoeden van een misstand buiten de organisatie kan worden gemeld.

Ook moet hier de rechtsbescherming worden benoemd die de werknemer heeft bij het melden van een vermoeden van een misstand.

Ga na bij uw werknemers of zij bekend zijn met de interne meldregeling. Is dat niet het geval? Zet dit dan op de agenda.

Zorgvuldig en duidelijk

In de Wet staan de hierboven genoemde eisen aan de meldregeling. De precieze invulling van de meldregeling staat echter niet vast. Voor de definitie van een ‘misstand’ kan gekozen worden voor de wettelijke definitie, maar ook een eigen formulering is mogelijk.

Het belangrijkst is om na te gaan of uw meldregeling zorgvuldig en duidelijk is. Zo moet het duidelijk zijn wat de melder kan verwachten hoe hij de melding moet doen en of hij bescherming krijgt.

Huis voor Klokkenluiders

De instantie die onderzoek verricht is het Huis voor Klokkenluiders. Zij doen onderzoek naar maatschappelijke misstanden en doen bovendien aanbevelingen om problemen op te lossen. Ook kunnen ze begeleiding en advies bieden.

Wilt u meer weten over de meldregeling? Download dan de brochure De-Meldregeling-Huis-voor-Klokkenluiders – Integriteit in de Praktijk.

De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht rondom de invoering of wijziging van een interne meldregeling.